Write a comment
Grzegorz Łęcicki
Barwy jesieni w piosence polskiej
Tempo życia, zaganianie, kierat pracy i codziennych zajęć potrafi przyćmić wrażliwość człowieka żyjącego w kręgu cywilizacji industrialnej i technicznej na piękno przyrody, wspaniałość natury, niezwykłość roślinności. Każda pora roku ma swój niepowtarzalny urok. Wiosna fascynuje wybuchającą zielenią, lato złoci się odbiciem słonecznej jasności, zima – ta tradycyjna – okrywa szarość białym puchem. Moja ulubioną porą roku jest jednak jesień, taka tradycyjna, polska – złota, jak mówimy. Liście na drzewach mienią się rozmaitymi kolorami – od zieleni poprzez żółty aż do głębokiej czerwieni. Przyglądając się drzewom i krzewom tak ubarwionym podziwiam piękno, którego by nie wyczarował żaden malarz. Uroda barw jesieni nie tylko cieszy oko, ale także daje wiele radości. Może to takie zwyczajne i banalne, ale życie w kolorowym świecie jest – przynajmniej dla mnie – czymś radośniejszym niż wpatrywanie się tylko w szarości betonów. Krajobrazy miejskie, wspaniałe budynki – stare i nowe – mają istotna wartość estetyczną, ale gdzie im do piękna natury...
Stara, bo jeszcze przedwojenna piosenka – A mnie jest szkoda lata ( https://www.youtube.com/watch?v=BXREKajlx3I ) sugestywnie wyrażała tęsknotę za letnimi wspomnieniami, słonecznym ciepłem, ptasimi koncertami. Charakteryzowała jesień jako porę roku piękną, bogatą, bardzo strojną i pełną kolorów. W przebojowej piosence Zdzisławy Sośnickiej Bez Ciebie jesień ( https://www.youtube.com/watch?v=-XnVeTed0QA ) ta piękna pora roku – na przekór swej fascynującej urodzie - stała się synonimem bólu rozstania, tęsknoty, obawy o przyszłość. To naturalne, bo po jesieni nadchodzi zima, gdy przyroda jakby obumiera. Nostalgia jesienna była motywem szlagieru słynnych Czerwonych Gitar Jesień idzie przez park ( https://www.youtube.com/watch?v=2g1AfqXDev8 ).
Największym polskim przebojem filmowym stała się piosenka Pamiętasz była jesień, pochodząca z filmu Pożegnania z 1958 r. w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa, zaśpiewana przez niezrównaną Sławę Przybylską https://www.youtube.com/watch?v=4O52D3ktioU ) . Jesienny, opadający liść był symbolem pożegnania, rozstania, tęsknoty, wspominania chwil szczęścia i jego ulotności. Takie proste, zwyczajne, a przez to piękne.
Kwiaty jesienne – chryzantemy – również jako symbol bólu rozstania zostały uwiecznione w przedwojennym polskim tangu (Chryzantemy złociste : https://www.youtube.com/watch?v=djJGEWeeNUo), niezwykle nastrojowym i nostalgicznym. O smutnych herbacianych różach śpiewał nestor polskich artystów, Mieczysław Fogg Jesienne róże : https://www.youtube.com/watch?v=OXFkbN3Gj0Y).
Obraz jesieni jako symbolu rozstania, pożegnania, mijającego szczęścia miał jak widać bogatą tradycję w dziejach polskiej piosenki. Kruchą, lekką, miłą jesień wspominał mistrz Czesław Niemen (Jesień: https://www.youtube.com/watch?v=UV2PebW9JGU ). Optymistyczne, radosne wizje jesień pojawiły się w piosenkach dla dzieci (Idzie jesień: https://www.youtube.com/watch?v=zHhupPZrkzk ; Idzie lasem pani jesień: https://www.youtube.com/watch?v=niIeIeXN-ow ). W piosence, jak w życiu: raz smutno, raz wesoło, raz szaro, a raz kolorowo, a teraz – jesiennie.
Grzegorz Łęcicki
Grzegorz Łęcicki - dziennikarz prasowy i radiowy, autor 16 książek, dyrektor Instytutu Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
