Newry.ie
Write a comment
Pin It

Kloss po raz drugi

Warsaw. Photo by Kamil Gliwiński on Unsplash



Zgodnie z obietnicą jeszcze raz przyjrzymy się wizerunkowi polskiego super agenta J-23, Hansa Klossa, bohatera kultowego serialu Stawka większa niż życie. Jak pamiętamy, cykl rozpoczyna się w maju lub czerwcu 1941 r., kiedy Stanisław Kolicki przekrada się przez granicę niemiecko-radziecką, by uprzedzić Sowietów o zbliżającej się agresji Trzeciej Rzeszy na ZSRR.
Taki początek chętnie do dziś oglądanego serialu wolno uznać za swoistą propagandę i manipulację. W żadnym z odcinków nie zostało bowiem wyjaśnione, co się działo z bohaterem - i z Polską - w pierwszych latach wojny i okupacji, czyli od 1939 do 1941 r. Autorzy Stawki niewątpliwie ze względów cenzuralnych – serial został zrealizowany w latach 1967-1968 – nie mogli pokazać genezy granicy niemiecko-sowieckiej, która była skutkiem paktu Ribbentrop-Mołotow, a raczej Hitler-Stalin z sierpnia 1939 r. i ataku Związku Sowieckiego na Polskę rozpoczętego 17 września 1939 r., który doprowadził do czwartego rozbioru Rzeczypospolitej. Telewidzowie musieli się odwoływać do własnej pamięci ( a pamięć na szczęście mamy dobrą ) i przekazywanej ukradkiem w domowym zaciszu prawdy historycznej pomijanej w podręcznikach.
Przemilczenie to jedna z technik manipulacyjnych, polegająca na celowym niemówieniu o czymś. W Stawce – jak i we wszystkich innych filmach i serialach z epoki PRL-u – przemilczanymi tematami była agresja sowiecka na Polskę, gehenna Polaków wywożonych na Sybir, współpraca gestapo i NKWD w zwalczaniu struktur Polskiego Państwa Podziemnego, zbrodnia katyńska, niemal dwuletnia wspólna okupacja ziem Rzeczypospolitej przez brunatnego i czerwonego agresora połączonych zbrodniczym sojuszem. Sojusz Trzeciej Rzeszy i stalinowskiego Związku Sowieckiego umożliwił Hitlerowi podbój Europy Zachodniej. Mówiąc obrazowo to dzięki paliwu pochodzącemu z ZSRR pancerne dywizje Wehrmachtu dotarły do Paryża i podbiły Francję, samoloty Luftwaffe bombardowały Anglię a okręty Kriegsmarine zagrażały morskiej potędze Imperium Brytyjskiego. Oczywiście, o tych faktach mowy nie ma w Stawce. Staszek Kolicki zostaje agentem sowieckiego wywiadu i podejmuje ryzykowne misje szpiegowskie i dywersyjne. Nie wiemy jednak, agentem której z sowieckiej struktur był J-23 – GRU czy NKWD?
Przemilczeń w serialu jest oczywiście więcej. Wobec stale aktualnie podnoszonego problemu relacji polsko-żydowskich podczas okupacji niemieckiej należy zwrócić uwagę na to, że w Stawce większej niż życie Holocaust został całkowicie pominięty. Należy przypuszczać, że stało się to z powodu ówczesnej antysemickiej polityki komunistycznych władz PRL-u.
Chyba już tylko najstarsi telewidzowie pamiętają, że Hans Kloss narodził się na szklanym ekranie najpierw w cyklu spektakli czwartkowego Teatru Sensacji ( 1965-1967 ). Popularność bohatera stała się podstawowym czynnikiem, który wpłynął na decyzję o sfilmowaniu przygód J-23.
Mimo wspomnianych zastrzeżeń Stawkę większą niż życie nadal ogląda się z wielką przyjemnością.
Grzegorz Łęcicki

 

Grzegorz Łęcicki - dziennikarz i publicysta radiowy i telewizyjny, autor 16 książek, dyrektor Instytutu Edukacji Medialnej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.













Say something here...
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Be the first to comment.

DONATE TO NEWRY.IE

Please consider supporting Newry.ie

Amount
Newry.ie require Cookies on some parts of our site to enable full functionality. By using Newry.ie you consent to our use of Cookies. You can use your browser settings to disable cookies on this or any other website.